30/09/2026 17

---

Từ ngày 25/9, tại Trung tâm Khám phá khoa học và Đổi mới sáng tạo (ExploraScience Quy Nhơn), Triển lãm “Đầm Thị Nại: Di sản thiên nhiên đáng được gìn giữ” đã được khai mạc, giới thiệu đến công chúng những góc nhìn đa chiều về cảnh quan, hệ sinh thái và đời sống cộng đồng gắn với Đầm Thị Nại.

Triển lãm là một trong những kết quả của dự án hợp tác Pháp - Việt “Sống cùng các dòng sông”, do Viện Nghiên cứu vì sự Phát triển Pháp (IRD) phối hợp với Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH) cùng các đối tác khoa học thực hiện, với sự hỗ trợ của Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam và Viện Pháp tại Việt Nam.

Đại biểu thực hiện nghi thức cắt băng khai mạc triển lãm.

Trên cơ sở mối quan hệ hợp tác khoa học nhiều năm giữa Viện Nghiên cứu vì sự Phát triển Pháp (IRD) và Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE), Trung tâm Khám phá Khoa học và Đổi mới sáng tạo trở thành địa điểm giới thiệu các kết quả nghiên cứu về Đầm Thị Nại đến công chúng. Qua đó, các nội dung khoa học được chuyển tải bằng hình thức trực quan, góp phần đưa tri thức khoa học đến gần hơn với cộng đồng.

Triển lãm kết hợp giữa nghiên cứu khoa học và nghệ thuật, giới thiệu các tác phẩm nhiếp ảnh của Nicolas Cornet, Vũ Khôi Nguyên và Alexis Chaigneau; các minh họa nguyên bản của Paul Rey được thực hiện với sự phối hợp của các nhà khoa học trong dự án. Bên cạnh đó là phim tài liệu ngắn “Mùa Thị Nại”, góp phần tái hiện sinh động cảnh quan, hệ sinh thái và đời sống của cộng đồng cư dân ven đầm.

Đầm Thị Nại có diện tích khoảng 50 km², kết nối với sông Kôn, sông Hà Thanh và thông ra Biển Đông. Đây là hệ sinh thái ven biển năng động, chịu tác động của thủy triều, dòng chảy theo mùa, khí hậu và các hoạt động của con người. Từ tháng 4/2025 đến tháng 7/2026, các nhà khoa học đã thực hiện 8 đợt khảo sát thực địa, thu thập và phân tích hàng trăm mẫu nước, trầm tích, góp phần làm rõ cơ chế vận hành của đầm, sự biến đổi theo mùa, quá trình trao đổi giữa sông, đầm và biển cũng như chất lượng môi trường.

Đại biểu tìm hiểu các tư liệu, hình ảnh về Đầm Thị Nại giới thiệu tại triển lãm.

Phát biểu tại lễ khai mạc, bà Võ Cao Thị Mộng Hoài, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Gia Lai, nhấn mạnh dữ liệu khoa học cần trở thành cơ sở cho các quyết định phát triển. Theo bà, muốn bảo tồn Đầm Thị Nại cần hiểu rõ hệ sinh thái; đồng thời, muốn khai thác các giá trị kinh tế, du lịch và sinh kế lâu dài phải xác định được giới hạn chịu tải, những khu vực cần bảo vệ và mức độ khai thác phù hợp.

Theo Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, bảo tồn Đầm Thị Nại không đồng nghĩa với đóng cửa với phát triển, mà cần hài hòa giữa khai thác và bảo vệ, với sự tham gia của cơ quan quản lý, nhà khoa học, cộng đồng, doanh nghiệp và người dân. Bà cũng kỳ vọng Trung tâm Khám phá Khoa học và Đổi mới sáng tạo tiếp tục phát huy vai trò kết nối nhà khoa học, chính quyền, trường học và cộng đồng; đưa các kết quả nghiên cứu trở thành những trải nghiệm trực quan, dễ hiểu, đặc biệt đối với thế hệ trẻ.

Thông qua sự kết hợp giữa khoa học, nhiếp ảnh, minh họa và phim tài liệu, triển lãm góp phần giúp công chúng hiểu rõ hơn về giá trị tự nhiên, môi trường, sinh kế của cộng đồng ven Đầm Thị Nại cũng như những thách thức mà hệ sinh thái này đang đối mặt. Đây cũng là hoạt động góp phần lan tỏa tri thức khoa học, nâng cao nhận thức về bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và phát triển bền vững.

Triển lãm “Đầm Thị Nại: Di sản thiên nhiên đáng được gìn giữ” diễn ra tại Trung tâm Khám phá Khoa học và Đổi mới sáng tạo từ ngày 25/9/2026 đến 25/3/2027, phục vụ người dân, học sinh, sinh viên và du khách tham quan, tìm hiểu.

HỒNG HÀ

---