Hướng tới hình thành các nhiệm vụ KH&CN quy mô lớn, liên vùng
22/09/2026 13
Bộ Khoa học và Công nghệ đang rà soát, tái cấu trúc các đề xuất nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược của các địa phương theo hướng tập trung nguồn lực, hạn chế trùng lặp và hình thành các nhiệm vụ khoa học và công nghệ quy mô lớn, có khả năng triển khai liên vùng, nhân rộng trên phạm vi rộng.
Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Khoa học và Công nghệ đã phối hợp rà soát 113 đề xuất nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược của 30 địa phương. Kết quả cho thấy nhiều nhiệm vụ có nội dung và nền tảng công nghệ tương đồng, nếu triển khai riêng lẻ tại từng địa phương có thể dẫn đến đầu tư phân tán, trùng lặp và chưa phát huy hiệu quả nguồn lực khoa học, công nghệ.
Một số nhóm công nghệ được nhiều địa phương cùng quan tâm như: trợ lý ảo AI, thiết bị bay không người lái (UAV), camera AI, dữ liệu y tế, nông nghiệp, bản sao số và dữ liệu không gian. Chẳng hạn, trợ lý ảo AI được nhiều địa phương đề xuất nghiên cứu, phát triển hoặc ứng dụng phục vụ hoạt động của chính quyền cơ sở.
Tương tự, nhiều địa phương đề xuất ứng dụng UAV trong giám sát rừng, nông nghiệp, quản lý đất đai, đô thị và cứu hộ, cứu nạn. Trong lĩnh vực y tế, một số địa phương cùng quan tâm xây dựng kho dữ liệu ảnh y khoa, huấn luyện mô hình AI và triển khai bệnh án điện tử.
Từ kết quả rà soát, Bộ Khoa học và Công nghệ định hướng tái cấu trúc các nhiệm vụ có nội dung tương đồng thành những nhiệm vụ khoa học và công nghệ quy mô lớn, liên vùng, thay vì mỗi địa phương triển khai một nhiệm vụ riêng. Nguyên tắc được đặt ra là “một nền tảng lõi dùng chung - đa địa bàn kiểm chứng thực tế”.
Theo hướng này, các nhiệm vụ sẽ tập trung vào phát triển công nghệ lõi, lựa chọn một số địa phương có điều kiện và nhu cầu phù hợp để thí điểm, kiểm chứng, hoàn thiện sản phẩm; sau đó nhân rộng cho các địa phương có nhu cầu tương tự.
Tại cuộc họp giao ban ngày 18/9, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nhấn mạnh yêu cầu phân biệt rõ giữa phát triển công nghệ, ứng dụng công nghệ và mua sắm thiết bị. Đây là cơ sở để xác định đúng đối tượng, quy mô và nguồn lực đầu tư cho từng nhiệm vụ.
Bộ Khoa học và Công nghệ cũng dự kiến xây dựng hướng dẫn, biểu mẫu thống nhất và nền tảng số dùng chung để hỗ trợ các địa phương đề xuất nhiệm vụ, đồng thời kiểm tra, hạn chế tình trạng trùng lặp.
Đáng chú ý, các nhiệm vụ khoa học và công nghệ quy mô lớn được định hướng gắn chặt với doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học, trong đó doanh nghiệp giữ vai trò hạt nhân triển khai. Qua đó, kết quả nghiên cứu không chỉ dừng ở sản phẩm thử nghiệm mà hướng tới khả năng ứng dụng, thương mại hóa và nhân rộng trong thực tiễn.
Việc chuyển từ mô hình mỗi địa phương tự xây dựng nhiệm vụ sang hình thành các nhiệm vụ dùng chung, liên vùng được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ: tập trung phát triển công nghệ lõi, kiểm chứng trên thực tế, sau đó mở rộng quy mô, qua đó sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực và nâng cao khả năng tạo ra các sản phẩm công nghệ có sức lan tỏa.
HỒNG HÀ