Hơn 70 nhà khoa học từ 24 quốc gia tham dự Hội nghị quốc tế MODEST-26 tại Gia Lai

Kích cỡ chữ:A+ |A |A-

18/08/2026 23


Sáng 17/8, tại Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE), Hội Khoa học Gặp gỡ Việt Nam, ICISE phối hợp với Ban tổ chức quốc tế MODEST-2026 khai mạc Hội nghị quốc tế “Quan sát và mô hình hóa các Cụm Sao Đặc” ở Việt Nam: Hệ Sao Đặc từ Cụm Sao Cầu đến Cụm Sao Nhân Thiên Hà (MODEST-26). Hội nghị có sự tham dự của hơn 70 nhà khoa học, nhà nghiên cứu trẻ và nghiên cứu sinh đến từ 24 quốc gia.

MODEST là cộng đồng nghiên cứu quốc tế về mô hình hóa và quan sát các hệ sao đặc (Modeling and Observing DEnse STellar systems). Được tổ chức lần đầu vào năm 2002, các hội nghị MODEST đã trở thành diễn đàn khoa học thường niên, thu hút các nhà nghiên cứu trong nhiều lĩnh vực như động lực học sao, mô phỏng số, tiến hóa sao, hệ sao đôi và đa sao, thiên thể đặc và sóng hấp dẫn.

Quang cảnh Hội nghị quốc tế MODEST-26 tại ICISE. Ảnh: ICISE

MODEST-26 là hội nghị MODEST đầu tiên được tổ chức tại Việt Nam, tạo cơ hội tăng cường giao lưu giữa các nhà khoa học quốc tế và Việt Nam, thúc đẩy các hướng hợp tác nghiên cứu mới, đồng thời mở rộng kết nối với cộng đồng khoa học khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Hội nghị có sự tham dự và trình bày của nhiều nhà khoa học quốc tế uy tín như: GS. Jarrod Hurley (Đại học Công nghệ Swinburne, Australia), GS. Rainer Spurzem (Đài Thiên văn Quốc gia, Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc và Đại học Heidelberg, Đức), GS. Tomasz Bulik (Đại học Warsaw, Ba Lan), GS. Michiko Fujii (Đại học Tokyo, Nhật Bản) và GS. Long Wang (Đại học Tôn Trung Sơn, Trung Quốc), cùng các nhà khoa học đến từ nhiều trường đại học, trung tâm nghiên cứu trên thế giới.

Với chủ đề “Các hệ sao đặc, từ cụm sao cầu đến cụm sao nhân thiên hà”, MODEST-26 tập trung trao đổi những kết quả mới trong quan sát và mô hình hóa các hệ sao mật độ cao, bao gồm các hệ sao đơn, sao đôi và hệ đa sao. Các nhà khoa học cũng thảo luận về những thiên thể đặc như sao neutron, lỗ đen, sao xung mili giây và các hệ sao đôi tia X - những đối tượng quan trọng trong nghiên cứu vật lý thiên văn đa sứ giả, nơi dữ liệu từ bức xạ điện từ được kết hợp với thông tin từ sóng hấp dẫn.

Một nội dung trọng tâm của hội nghị là kết nối nguồn dữ liệu quan sát ngày càng phong phú với các mô hình số hiện đại. Những dữ liệu từ các kính thiên văn, đài quan sát và sứ mệnh khoa học như Kính viễn vọng Không gian James Webb (JWST), Đài quan sát Vera C. Rubin, Gaia, Kính thiên văn Rất lớn của ESO (ESO-VLT), MUSE, LAMOST, FAST, SKA và Einstein Probe đang mở ra nhiều cơ hội mới trong nghiên cứu các hệ sao đặc.

Các phiên thảo luận cũng tập trung vào quá trình hình thành, tiến hóa và động lực học của các hệ sao đặc trong lịch sử vũ trụ; vai trò của cụm sao trong nghiên cứu lịch sử hình thành và tiến hóa của các thiên hà; sự hình thành các cụm sao hạt nhân và tương tác của chúng với lỗ đen khối lượng trung gian, lỗ đen siêu khối lượng.

Bên cạnh đó, các nhà khoa học trao đổi về những hiện tượng thiên văn quá độ như sự kiện gián đoạn thủy triều (TDE), các đợt bùng phát gần tuần hoàn (QPE), hệ đôi có tỷ số khối lượng cực đoan (EMRI) và các tín hiệu quá độ khác trong bối cảnh quan sát đa sứ giả trong tương lai.

Hội nghị cũng dành sự quan tâm cho các thiên thể đặc và nguồn sóng hấp dẫn, từ cơ chế hình thành, dấu hiệu quan sát đến triển vọng nghiên cứu bằng các đài quan sát sóng hấp dẫn đang được xây dựng hoặc quy hoạch. Các phương pháp mô phỏng số, tổng hợp quần thể, động lực học hệ ít vật thể và tính toán hiệu năng cao (HPC) cũng được trao đổi nhằm phục vụ nghiên cứu các hệ sao mật độ cao.

Phát biểu tại phiên khai mạc, ông Nguyễn Hữu Hà, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Gia Lai, cho biết tỉnh vui mừng và vinh dự được đồng hành cùng Ban tổ chức MODEST-26. Theo ông, hội nghị là diễn đàn quan trọng để các nhà khoa học trao đổi kết quả nghiên cứu, kết nối giữa nghiên cứu lý thuyết, mô phỏng và quan sát, đồng thời tìm kiếm những hướng hợp tác mới.

Việc MODEST-26 lần đầu tiên được tổ chức tại Việt Nam có ý nghĩa trong việc tăng cường kết nối cộng đồng khoa học quốc tế với các nhà khoa học Việt Nam, đặc biệt tạo thêm cơ hội để các nhà khoa học trẻ và nghiên cứu sinh giao lưu, học hỏi và tham gia sâu hơn vào mạng lưới nghiên cứu quốc tế.

Tỉnh xác định khoa học và giáo dục là nền tảng quan trọng cho đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững; đồng thời tiếp tục đồng hành, tạo điều kiện để ICISE phát huy vai trò là cầu nối giữa khoa học Việt Nam với cộng đồng khoa học quốc tế.

Từ năm 2013 đến nay, ICISE đã đón hơn 20.000 nhà khoa học đến từ 62 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có 19 giáo sư Nobel cùng hàng trăm nhà khoa học hàng đầu thế giới. Đây là nền tảng quan trọng để Gia Lai tiếp tục phát huy lợi thế trong kết nối tri thức, thu hút các hoạt động khoa học, công nghệ và giáo dục quốc tế, ông Hà nhấn mạnh.

Thông qua các phiên trình bày và trao đổi chuyên môn, MODEST-26 kỳ vọng góp phần tăng cường kết nối giữa mô hình hóa số và quan sát thiên văn, thúc đẩy hợp tác nghiên cứu quốc tế, đồng thời mở rộng cơ hội đào tạo và phát triển nguồn nhân lực khoa học trẻ trong lĩnh vực vật lý thiên văn.

Hội nghị MODEST-26 diễn ra tại ICISE đến ngày 22/8/2026.

HỒNG HÀ