11/06/2026 34

---

Từ ngày 01/7/2026, Luật Chuyển đổi số số 148/2025/QH15 -được Quốc hội khóa XV thông qua ngày 11/12/2025 - sẽ chính thức có hiệu lực thi hành. Đây là đạo luật đầu tiên của Việt Nam quy định toàn diện về chuyển đổi số, tạo nền tảng pháp lý thống nhất cho việc phát triển Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số; đồng thời khẳng định quyết tâm của Đảng và Nhà nước trong thúc đẩy chuyển đổi số trở thành động lực quan trọng cho phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Trong bối cảnh cả nước đang tập trung triển khai các nhiệm vụ theo Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, việc Luật Chuyển đổi số chuẩn bị có hiệu lực đánh dấu bước chuyển quan trọng từ giai đoạn thúc đẩy chủ trương, chính sách sang giai đoạn hoàn thiện và thực thi đồng bộ khuôn khổ pháp luật về chuyển đổi số trên phạm vi cả nước.

Với 8 chương, 48 điều, Luật Chuyển đổi số đã thiết lập khuôn khổ pháp lý toàn diện cho hoạt động chuyển đổi số ở Việt Nam. Trong đó, một số nội dung nổi bật dưới đây được xem là những định hướng quan trọng, tác động trực tiếp đến quá trình xây dựng chính quyền số, phát triển kinh tế số và hình thành xã hội số trong thời gian tới.

 

Hoàn thiện hành lang pháp lý cho chuyển đổi số quốc gia

Theo Điều 1, Luật Chuyển đổi số quy định về nguyên tắc, chính sách chuyển đổi số; điều phối quốc gia về chuyển đổi số; các biện pháp bảo đảm chuyển đổi số; Chính phủ số; kinh tế số; xã hội số và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong hoạt động chuyển đổi số.

Một trong những điểm nổi bật của Luật là lần đầu tiên các khái niệm nền tảng như: chuyển đổi số, hạ tầng số, hệ thống số, nền tảng số được quy định thống nhất trong luật. Điều 3 xác định: “Chuyển đổi số là quá trình chuyển đổi phương thức hoạt động, quản trị và cung cấp dịch vụ dựa trên công nghệ số, dữ liệu số, hệ thống số, nền tảng số, quy trình số nhằm tạo ra giá trị mới, hiệu quả và minh bạch”.

Việc luật hóa các khái niệm cơ bản này tạo cơ sở để các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp triển khai các hoạt động chuyển đổi số đồng bộ, thống nhất và hiệu quả trên phạm vi toàn quốc.

Lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm của quá trình chuyển đổi số

Điều 6 của Luật quy định nguyên tắc chuyển đổi số, trong đó nhấn mạnh yêu cầu thúc đẩy đổi mới sáng tạo, lấy người sử dụng làm trung tâm, nâng cao chất lượng dịch vụ và tạo giá trị mới cho cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và người dân.

Luật đồng thời yêu cầu tăng cường kết nối, chia sẻ và sử dụng lại dữ liệu; thực hiện nguyên tắc người dân, doanh nghiệp chỉ cung cấp thông tin một lần cho cơ quan nhà nước khi thông tin đó đã được số hóa, lưu trữ và chia sẻ hợp pháp giữa các hệ thống thông tin. Quy định này góp phần giảm thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả phục vụ và tiết kiệm thời gian, chi phí cho người dân và doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, Điều 6 cũng quy định việc bảo đảm an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu và quyền riêng tư trong hoạt động chuyển đổi số; đồng thời bảo đảm tính bao trùm để mọi tổ chức, cá nhân đều có cơ hội tiếp cận và sử dụng các dịch vụ số một cách thuận lợi, an toàn và hiệu quả.

Thúc đẩy xây dựng Chính phủ số phục vụ người dân tốt hơn

Theo Điều 31 của Luật, cơ quan nhà nước có trách nhiệm thực hiện cung cấp dịch vụ công, quản trị nội bộ, chỉ đạo điều hành, giám sát và kiểm tra trên môi trường số. Hoạt động quản lý, điều hành phải được thực hiện dựa trên dữ liệu số đầy đủ, chính xác và kịp thời.

Luật cũng quy định các quy trình nghiệp vụ phải được rà soát, chuẩn hóa, tái cấu trúc và đơn giản hóa trước khi số hóa; bảo đảm tinh gọn, không trùng lặp, tăng cường tự động hóa và không yêu cầu tổ chức, cá nhân cung cấp lại các thông tin, dữ liệu hợp lệ đã được cung cấp trước đó.

Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để các cơ quan nhà nước tiếp tục đẩy mạnh cung cấp dịch vụ công trên môi trường số, nâng cao hiệu quả quản trị, điều hành và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Tạo động lực cho phát triển kinh tế số tại địa phương

Điều 9 của Luật quy định nhiều chính sách nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế số, trong đó Nhà nước khuyến khích phát triển và sử dụng nền tảng số dùng chung, nền tảng số mở và các sản phẩm, dịch vụ công nghệ số phục vụ quản trị, cung cấp dịch vụ và phát triển kinh tế - xã hội.

Luật cũng quy định chính sách thúc đẩy, hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh thực hiện chuyển đổi số; ưu tiên hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp hoạt động tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và đặc biệt khó khăn.

Đồng thời, Nhà nước khuyến khích sử dụng sản phẩm, dịch vụ công nghệ số do doanh nghiệp Việt Nam sản xuất, làm chủ công nghệ; thực hiện cơ chế đặt hàng doanh nghiệp công nghệ số nghiên cứu, giải quyết các nhiệm vụ quan trọng của quốc gia.

Chú trọng phát triển nguồn nhân lực số

Nhằm bảo đảm nguồn nhân lực cho quá trình chuyển đổi số, Điều 18 quy định Nhà nước thực hiện cơ chế, chính sách đặc biệt để thu hút, trọng dụng chuyên gia, nhân tài và nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực chuyển đổi số; cho phép cơ quan nhà nước, doanh nghiệp nhà nước áp dụng các hình thức linh hoạt trong việc thuê chuyên gia, cộng tác viên trong và ngoài nước phục vụ hoạt động chuyển đổi số.

Bên cạnh đó, Điều 19 quy định chế độ đãi ngộ đặc thù đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng chuyên trách làm công tác chuyển đổi số, an ninh mạng trong cơ quan nhà nước nhằm tạo động lực thu hút, giữ chân và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Đây là cơ sở quan trọng để các địa phương tiếp tục xây dựng đội ngũ cán bộ có đủ năng lực đáp ứng yêu cầu triển khai các nhiệm vụ chuyển đổi số trong giai đoạn mới.

Thu hẹp khoảng cách số, bảo đảm phát triển bao trùm

Một trong những nội dung mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc của Luật là bảo đảm mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận và thụ hưởng thành quả của chuyển đổi số.

Điều 9 quy định Nhà nước hỗ trợ phát triển hạ tầng chuyển đổi số, thu hẹp khoảng cách số; hỗ trợ tiếp cận, khai thác và sử dụng hiệu quả hạ tầng số, thiết bị công nghệ số và năng lực số cho người dân. Chính sách này đặc biệt hướng tới người khuyết tật, người cao tuổi, trẻ em, người dân sinh sống tại khu vực biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và các nhóm dễ bị tổn thương trong xã hội.

Chủ động chuẩn bị cho giai đoạn triển khai mới

Thời điểm Luật Chuyển đổi số chính thức có hiệu lực đã cận kề. Các cơ quan, đơn vị, địa phương cần tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến nội dung của Luật; chủ động rà soát hạ tầng số, dữ liệu số, nguồn nhân lực và các điều kiện cần thiết để bảo đảm triển khai hiệu quả các quy định của Luật ngay từ ngày 01/7/2026.

Bên cạnh đó, người đứng đầu cơ quan, tổ chức cần phát huy vai trò, trách nhiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện chuyển đổi số; chủ động xây dựng kế hoạch, bố trí nguồn lực và tạo điều kiện thuận lợi để các nhiệm vụ chuyển đổi số được triển khai đồng bộ, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Với những quy định mang tính toàn diện, đồng bộ và có tầm nhìn dài hạn, Luật Chuyển đổi số được kỳ vọng sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho phát triển chính quyền số, kinh tế số và xã hội số; góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững, thực hiện mục tiêu xây dựng quốc gia số theo các chủ trương, chiến lược của Đảng và Nhà nước.

Xem toàn văn Luật Chuyển đổi số số 148/2025/QH15 tại đây.

HỒNG HÀ

---