08/10/2026 18

---

Sáng 7.10, tại Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE), Hội Khoa học Gặp gỡ Việt Nam, ICISE phối hợp với UBND tỉnh Gia Lai tổ chức khai mạc Hội nghị “Khoa học và Công nghệ để Phát triển Bền vững”. Hơn 60 nhà khoa học, chuyên gia, nhà ngoại giao và nhà hoạch định chính sách đến từ 12 quốc gia cùng tham dự, trao đổi về những vấn đề khoa học - công nghệ có ý nghĩa chiến lược đối với phát triển bền vững.

Quang cảnh Hội nghị “Khoa học và Công nghệ để Phát triển Bền vững” tại ICISE sáng 7.10. Ảnh: Hồng Hà

Dự hội nghị có PGS.TS. Trần Trung Tính, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ; GS.TS. Trần Tuấn Anh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam; GS. Trần Thanh Vân, Chủ tịch Hội Khoa học Gặp gỡ Việt Nam, Giám đốc ICISE; ông Csaba Körösi, Chủ tịch Đại hội đồng Liên Hợp Quốc khóa 77, Giám đốc Chiến lược Quỹ Khí hậu Hành tinh Xanh (Hungary); Đại sứ Dương Chí Dũng, nguyên Trưởng Phái đoàn đại diện thường trực Việt Nam bên cạnh Liên Hợp Quốc, WTO và các tổ chức quốc tế khác tại Geneva, cùng đông đảo các nhà khoa học, chuyên gia trong nước và quốc tế.

Về phía địa phương, dự hội nghị có ông Lâm Hải Giang, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai; ông Nguyễn Hữu Hà, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Gia Lai, cùng đại diện các cơ quan, đơn vị của tỉnh.

Hội nghị còn quy tụ nhiều chuyên gia quốc tế có uy tín trong các lĩnh vực vật lý, năng lượng, trí tuệ nhân tạo, công nghệ lượng tử, nghiên cứu Trái Đất và chính sách khoa học như: GS. Tatsujiro Suzuki (Nhật Bản), GS. Jean-François Roch (Pháp), TS. Patrick Maestro (Bỉ), TS. Jean Audouze (Pháp), GS. Patrick Glauner (Đức), TS. Frederick Bordry, nguyên Giám đốc phụ trách Máy gia tốc và Công nghệ của CERN (Thụy Sĩ), TS. Michel Spiro, nguyên Chủ tịch Liên hiệp Quốc tế Vật lý Thuần túy và Ứng dụng (IUPAP).

Đây là hội nghị thứ tư trong chuỗi hội nghị liên ngành về khoa học và xã hội do Hội Khoa học Gặp gỡ Việt Nam tổ chức tại Việt Nam, sau các hội nghị “Khoa học cơ bản và Xã hội” năm 2016, “Khoa học để Phát triển” năm 2018 và “Khoa học, Đạo đức học và Phát triển con người” năm 2022.

Khoa học phải đi đến hành động

Phát biểu khai mạc, GS. Trần Thanh Vân nhấn mạnh, Nghị quyết số 57-NQ/TW đã tạo bước chuyển quan trọng khi đặt khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào trung tâm của quá trình phát triển đất nước.

GS. Trần Thanh Vân phát biểu khai mạc hội nghị, nhấn mạnh yêu cầu đưa tri thức khoa học vào thực tiễn và phục vụ phát triển bền vững. Ảnh: Hồng Hà

Theo GS. Trần Thanh Vân, đây vừa là cơ hội, vừa là trách nhiệm đối với các nhà khoa học Việt Nam và quốc tế. Mục tiêu của hội nghị không chỉ dừng ở trao đổi học thuật, mà hướng tới xác định những ưu tiên cụ thể và xây dựng các lộ trình thiết thực, qua đó đưa tri thức, kinh nghiệm và các kết nối quốc tế phục vụ Việt Nam.

Từ thông điệp này, GS. Trần Thanh Vân cho rằng khoa học không thể chỉ dừng lại ở những cuộc thảo luận. Hội nghị cần hướng đến hành động, với những đề xuất rõ ràng về việc cần làm, thứ tự ưu tiên và đối tác có thể cùng triển khai.

Một điểm nhấn trong cách tiếp cận của hội nghị là khoa học không được tách rời các vấn đề xã hội. Bên cạnh các nhà khoa học, ban tổ chức mời các chuyên gia trong lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội và đạo đức để cùng thảo luận cách biến những ý tưởng, công nghệ mới thành các giải pháp có ích, lâu dài, bảo đảm công bằng, bảo vệ môi trường và không để ai bị bỏ lại phía sau.

GS. Trần Thanh Vân khẳng định ICISE được xây dựng với vai trò là một cây cầu - giữa Việt Nam và thế giới, giữa các lĩnh vực khoa học, giữa nghiên cứu và ứng dụng, cũng như giữa các nhà khoa học, nhà lãnh đạo và xã hội. Hội nghị lần này tiếp tục củng cố cây cầu đó, hướng tới đưa khoa học phục vụ phát triển, hòa bình và hạnh phúc của con người.

Mở diễn đàn đối thoại giữa khoa học và chính sách

Từ góc độ quản lý nhà nước, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Trung Tính kỳ vọng hội nghị sẽ xác định những vấn đề ưu tiên nghiên cứu, mở ra các cơ hội hợp tác và trở thành một diễn đàn chính sách thiết thực.

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Trung Tính phát biểu tại hội nghị, kỳ vọng các thảo luận sẽ góp phần hình thành những khuyến nghị chính sách và chương trình hợp tác cụ thể. Ảnh: Hồng Hà

Thứ trưởng mong muốn các nhà khoa học, chuyên gia và nhà quản lý thảo luận thẳng thắn, đóng góp những khuyến nghị chính sách thiết thực, sắc bén, khả thi, đồng thời gợi mở các chương trình, dự án hợp tác nghiên cứu, phát triển cụ thể giữa các viện, trường và doanh nghiệp.

“Bộ Khoa học và Công nghệ cam kết sẽ luôn đồng hành, lắng nghe và tiếp thu các trí tuệ, sáng kiến từ Hội nghị để tham mưu cho Đảng và Nhà nước trong việc hoàn thiện thể chế, chính sách, tạo môi trường thuận lợi nhất cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phát triển bền vững”, Thứ trưởng Trần Trung Tính nhấn mạnh.

Đây cũng là điểm cho thấy ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi một hội nghị khoa học thông thường. Các kết quả thảo luận được kỳ vọng trở thành cơ sở tham khảo cho việc xác định ưu tiên nghiên cứu, xây dựng chính sách và hình thành các chương trình hợp tác cụ thể trong thời gian tới.

GS.TS. Trần Tuấn Anh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, nhận định những chủ đề được đưa ra tại hội nghị như: công nghệ lượng tử, trí tuệ nhân tạo, khám phá Trái Đất từ vũ trụ, hóa học bền vững, y sinh và chuyển dịch năng lượng đều là những lĩnh vực công nghệ chiến lược.

Theo ông, đây không chỉ là các bài toán khoa học, kỹ thuật mà còn đặt ra yêu cầu Việt Nam phải chủ động nghiên cứu, làm chủ công nghệ và tham mưu xây dựng thể chế, chính sách phù hợp, tránh nguy cơ bị bỏ lại phía sau trong cuộc đua khoa học, công nghệ toàn cầu.

Đưa bài toán của Gia Lai đến với cộng đồng khoa học

Với Gia Lai, hội nghị là dịp để địa phương trực tiếp kết nối với cộng đồng khoa học trong nước và quốc tế, đồng thời đưa những vấn đề phát triển của tỉnh vào một diễn đàn có tầm vóc quốc tế.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Hải Giang trao đổi về những vấn đề phát triển của địa phương tại hội nghị. Ảnh: Hồng Hà

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Hải Giang khẳng định đây là cơ hội quý báu để tỉnh Gia Lai và các cơ quan bộ, ngành trung ương lắng nghe các góc nhìn khác nhau về phát triển bền vững.

Tỉnh mong muốn tiếp nhận cả những ý tưởng mới và những góp ý thẳng thắn về điều kiện thực hiện, rủi ro và trách nhiệm của chính quyền. “Một chính sách có chất lượng cần được xây dựng trên bằng chứng và đối thoại”, ông Lâm Hải Giang nhấn mạnh.

Theo lãnh đạo tỉnh, Gia Lai đang đứng trước không gian phát triển rộng hơn, đồng thời cũng đối mặt với những yêu cầu lớn hơn về quản lý tài nguyên, bảo vệ rừng, bảo đảm nguồn nước, thích ứng biến đổi khí hậu, chuyển dịch năng lượng, phát triển kinh tế biển và chuyển đổi số.

Vì vậy, tỉnh mong muốn nhận được những khuyến nghị có cơ sở khoa học cho các bài toán trên, đồng thời hình thành thêm các chương trình hợp tác về nghiên cứu, đào tạo, tư vấn chính sách và kết nối các nhà khoa học với thực tiễn phát triển của địa phương.

Những lĩnh vực công nghệ định hình tương lai

Trong hai ngày 7-8.10, các đại biểu sẽ tham gia 7 phiên thảo luận bàn tròn về những vấn đề có tính thời sự và chiến lược như: khoa học, ngoại giao và hoạch định chính sách; cuộc cách mạng lượng tử; tương lai của hóa học bền vững; quan sát Trái Đất từ không gian; trí tuệ nhân tạo; tuổi thọ con người và những thách thức trong tương lai; năng lượng hạt nhân và lộ trình chuyển dịch năng lượng.

Hơn 60 nhà khoa học, chuyên gia, nhà ngoại giao và nhà hoạch định chính sách từ 12 quốc gia tham dự hội nghị tại ICISE. Ảnh: ICISE

Hội nghị cũng dành một phiên đặc biệt cho chủ đề ngoại giao nghị viện và ngoại giao khoa học trong bối cảnh xung đột, qua đó mở rộng đối thoại giữa khoa học với các vấn đề quốc tế đương đại.

Việc cùng lúc quy tụ các chuyên gia về khoa học cơ bản, công nghệ mới, năng lượng, y sinh, trí tuệ nhân tạo, chính sách và ngoại giao tạo nên một không gian trao đổi liên ngành hiếm có. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là chia sẻ tri thức mà còn tìm kiếm những cách thức để tri thức khoa học được chuyển hóa thành chính sách và giải pháp thực tiễn.

Đây cũng là tinh thần xuyên suốt của hội nghị: phát triển bền vững không thể được xây dựng chỉ bởi các nhà khoa học, mà cần tri thức chung, niềm tin và quyết tâm hành động của khoa học, Nhà nước, doanh nghiệp và xã hội.

Đối với Gia Lai, sự kiện tiếp tục khẳng định vai trò của ICISE như một cầu nối giữa Việt Nam với cộng đồng khoa học quốc tế, đồng thời mở thêm cơ hội để địa phương tiếp cận tri thức, công nghệ và các mạng lưới hợp tác mới.

Từ diễn đàn tại ICISE, những trao đổi giữa các nhà khoa học, nhà quản lý, nhà ngoại giao và chuyên gia quốc tế được kỳ vọng sẽ tạo ra những đề xuất cụ thể, những quan hệ hợp tác mới và đóng góp thiết thực cho mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam nói chung, Gia Lai nói riêng.

HỒNG HÀ

---