23/01/2026 102

---

Trong bối cảnh toàn cầu đang chuyển mình mạnh mẽ dưới làn sóng của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, KH&CN, ĐMST & CĐS đã trở thành động lực then chốt thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Tỉnh Gia Lai đang từng bước khẳng định khát vọng vươn lên, đón đầu xu thế thời đại. Kế hoạch số 105/KH-UBND ngày 27/10/2025 của UBND tỉnh về thực hiện Nghị quyết số 71/NQ-CP của Chính phủ và Kế hoạch hành động số 22-KH/TU của Tỉnh ủy chính là minh chứng rõ nét cho quyết tâm ấy: hiện thực hóa khát vọng vươn mình trong kỷ nguyên số.

Quy Nhơn - trung tâm chính trị, kinh tế và khoa học, công nghệ của Gia Lai đang chuyển mình mạnh mẽ trong kỷ nguyên số. Ảnh: Dũng Nhân

Đặt nền tảng cho khát vọng phát triển

Trên tinh thần quán triệt Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển KH&CN, ĐMST & CĐS quốc gia, Gia Lai đã cụ thể hóa bằng Kế hoạch 105/KH-UBND, coi đây là bước đi chiến lược, toàn diện và mang tính đột phá.

Mục tiêu trọng tâm của kế hoạch là đưa KH&CN & ĐMST trở thành động lực chính trong phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, thúc đẩy quản trị số, phát triển kinh tế số và xã hội số, đồng thời tạo tiền đề để Gia Lai bứt phá, trở thành trung tâm KH&CN và ĐMST và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) quan trọng của Việt Nam.

Theo định hướng đến năm 2030, Gia Lai phấn đấu nằm trong nhóm 15 tỉnh dẫn đầu cả nước về năng lực cạnh tranh số và nhóm 10 địa phương tiên phong về AI, công nghệ bán dẫn, an ninh mạng. Kinh tế số dự kiến đóng góp tối thiểu 30% GRDP, trong đó tỷ lệ giao dịch không dùng tiền mặt đạt trên 80% và 90% người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến.

Đặc biệt, kế hoạch nhấn mạnh việc hình thành Trung tâm dữ liệu tỉnh, Trung tâm nghiên cứu và ứng dụng công nghệ vũ trụ, Khu công nghiệp công nghệ thông tin tập trung, phủ sóng 5G toàn tỉnh và thu hút ít nhất 03 tập đoàn công nghệ lớn thế giới đến đầu tư nghiên cứu, sản xuất tại Gia Lai.

Đổi mới tư duy, kiến tạo đột phá

Để hiện thực hóa khát vọng đó, tỉnh xác định đổi mới tư duy là bước khởi đầu mang tính quyết định. Kế hoạch 105/KH-UBND đặt ra yêu cầu nâng cao nhận thức toàn xã hội về vai trò của KH&CN và CĐS, coi đây là tiêu chí đánh giá năng lực, hiệu quả lãnh đạo của người đứng đầu.

Phong trào “Học tập số - học tập suốt đời trên nền tảng số” sẽ được triển khai sâu rộng, hướng tới xây dựng văn hóa học tập liên tục, cập nhật tri thức khoa học và kỹ năng công nghệ cho mọi tầng lớp nhân dân. Cùng với đó là các chương trình tôn vinh trí thức tiêu biểu, thi đua sáng tạo trong CĐS, tạo khí thế thi đua mới trong toàn xã hội.

Sở KH&CN tỉnh sẽ đóng vai trò nòng cốt trong công tác tham mưu, điều phối, kết nối các nguồn lực khoa học, thúc đẩy ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn, đưa ĐMST trở thành động lực chủ đạo của tăng trưởng.

Cán bộ và người dân Gia Lai tra cứu, thực hiện thủ tục hành chính trên nền tảng số. Ảnh: Hồng Hà

Phát triển hạ tầng số và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Hạ tầng số là nền tảng cho kỷ nguyên số. Gia Lai sẽ tập trung đầu tư đồng bộ hệ thống trung tâm dữ liệu, nền tảng số dùng chung, hoàn thiện các cơ sở dữ liệu chuyên ngành và triển khai đề án đô thị thông minh tại ba đô thị trọng điểm.

Các công nghệ tiên tiến như: AI, Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn, điện toán đám mây, chuỗi khối sẽ được đưa vào ứng dụng trong quản lý, sản xuất, giáo dục, y tế, giao thông và nông nghiệp thông minh. Tỉnh hướng đến việc 100% thủ tục hành chính được số hóa, dịch vụ công trực tuyến toàn trình và chính quyền vận hành trên môi trường số.

Bên cạnh đó, tỉnh chú trọng xây dựng Trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, Phòng thí nghiệm trọng điểm về công nghệ sinh học, Đề án phát triển ngành công nghiệp bán dẫn, AI và an ninh mạng. Đây sẽ là các “cực tăng trưởng công nghệ” mới, góp phần hình thành hệ sinh thái ĐMST mở tại Gia Lai.

Phát triển nguồn nhân lực - chìa khóa của thành công

Nguồn nhân lực được xem là yếu tố quyết định sự thành công của CĐS. Gia Lai đã và đang triển khai Đề án giáo dục STEM cho học sinh phổ thông, phát triển chương trình đào tạo nhân lực AI, bán dẫn và an toàn thông tin, đồng thời kết nối mạng lưới chuyên gia, trí thức Gia Lai trong và ngoài nước.

Các trường đại học, cao đẳng trong tỉnh được khuyến khích liên kết với doanh nghiệp, viện nghiên cứu để đào tạo nhân lực gắn với nhu cầu thực tiễn. Tỉnh cũng định hướng xây dựng một số trung tâm đào tạo chuyên sâu về AI, phát triển cơ chế tín dụng ưu đãi cho học sinh, sinh viên theo học ngành STEM.

Cùng với đó là chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài, nhất là các chuyên gia đầu ngành, cán bộ khoa học trẻ có trình độ cao, tạo điều kiện để họ cống hiến lâu dài cho sự phát triển của tỉnh.

Doanh nghiệp - trung tâm của đổi mới sáng tạo

Với tinh thần “doanh nghiệp là trung tâm của hệ sinh thái ĐMST”, Gia Lai đẩy mạnh các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp CĐS, đầu tư nghiên cứu - phát triển (R&D), đăng ký sở hữu trí tuệ và xây dựng thương hiệu.

Tỉnh khuyến khích hình thành các doanh nghiệp công nghệ số bản địa, phát triển khu công nghiệp công nghệ số theo quy hoạch hạ tầng thông tin quốc gia; triển khai cơ chế đặt hàng, giao nhiệm vụ cho doanh nghiệp công nghệ số thực hiện các dự án trọng điểm về CĐS.

Đặc biệt, Gia Lai hướng tới mục tiêu kinh tế số chiếm trên 70% tổng giá trị kinh tế của các ngành, thúc đẩy thương mại điện tử, tiêu dùng số và hình thành niềm tin số trong cộng đồng. Đây là tiền đề để xây dựng xã hội số - công dân số trong tương lai gần.

Hợp tác - hội nhập - kết nối toàn cầu

Không chỉ chú trọng nội lực, Gia Lai còn tăng cường hợp tác quốc tế trong các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn như: bán dẫn, AI, công nghệ sinh học và lượng tử.

Thông qua Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành, tỉnh kỳ vọng trở thành điểm đến của các nhà khoa học, chuyên gia, sinh viên đam mê nghiên cứu. Các thỏa thuận hợp tác với các tổ chức, địa phương và doanh nghiệp quốc tế sẽ giúp Gia Lai tiếp cận tri thức toàn cầu, chuyển giao công nghệ tiên tiến và thu hút đầu tư chất lượng cao.

Khát vọng vươn mình cùng kỷ nguyên số

Có thể nói, Kế hoạch 105/KH-UBND không chỉ là một văn bản hành chính, mà là tuyên ngôn hành động của Gia Lai trong kỷ nguyên số - thể hiện quyết tâm chính trị cao của tỉnh trong việc bứt phá, đổi mới, sáng tạo.

Với tầm nhìn xa, mục tiêu rõ ràng và chiến lược đồng bộ, Gia Lai đang từng bước hiện thực hóa khát vọng phát triển, khẳng định vị thế là điểm sáng KH&CN của khu vực miền Trung - Tây Nguyên.

HỒNG HÀ

(Nguồn: Bản tin KH&CN Gia Lai số Xuân 2026)

---