17/12/2025 73

---

Sáng ngày 11/12, tại Kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XV, Quốc hội đã thông qua Luật Chuyển đổi số với 433/442 đại biểu tán thành (91,54%). Luật có hiệu lực từ 01/7/2026, là luật khung giữ vai trò kết nối, thống nhất các luật chuyên ngành liên quan, hình thành khung pháp lý tổng thể cho quá trình xây dựng quốc gia số.

Kết quả biểu quyết thông qua Luật Chuyển đổi số.

Luật khung điều phối chuyển đổi số quốc gia

Luật Chuyển đổi số gồm 8 chương, 48 điều, quy định các nguyên tắc, chính sách, cơ chế điều phối và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong chuyển đổi số. Các nội dung thuộc lĩnh vực dữ liệu, giao dịch điện tử, an ninh mạng, viễn thông, trí tuệ nhân tạo… tiếp tục được điều chỉnh theo luật chuyên ngành, nhưng phải bảo đảm thống nhất với các nguyên tắc của Luật Chuyển đổi số.

Theo Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng, Luật được xây dựng theo mô hình luật khung, không đi sâu vào quy định kỹ thuật, mà định hướng, điều phối và tạo sự thống nhất trong tổ chức triển khai chuyển đổi số trên phạm vi cả nước.

Lần đầu tiên luật hóa các khái niệm nền tảng về chuyển đổi số

Luật lần đầu tiên luật hóa hệ thống khái niệm cốt lõi như: chuyển đổi số, hệ thống số, dữ liệu số, hạ tầng số, nền tảng số, Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số. Việc thống nhất cách hiểu giúp toàn bộ hệ thống chính trị và các chủ thể tham gia chuyển đổi số triển khai đồng bộ, hiệu quả.

Luật cũng làm rõ sự khác biệt giữa ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số. Theo đó, chuyển đổi số không chỉ là đưa hoạt động cũ lên môi trường số, mà là thay đổi mô hình quản trị, cách thức vận hành và cung cấp dịch vụ, thể hiện tư duy “chuyển đổi trước - số hóa sau”.

Công cụ điều phối và đo lường chuyển đổi số

Luật quy định các công cụ quản trị vĩ mô, gồm: Chương trình Chuyển đổi số quốc gia; Khung kiến trúc quốc gia số; Khung quản trị dữ liệu; Khung năng lực số; Bộ chỉ số đo lường chuyển đổi số quốc gia.

Các công cụ này giúp Nhà nước điều phối thống nhất, theo dõi tiến độ và tránh tình trạng đầu tư phân tán giữa các bộ, ngành và địa phương.
Nguyên tắc “mặc định kết nối - mặc định chia sẻ - mặc định an toàn”

Luật bổ sung quy định bắt buộc về thiết kế hệ thống số theo hướng: Ưu tiên điện toán đám mây và nền tảng dùng chung; Dữ liệu khai báo một lần, kết nối và chia sẻ là mặc định; An toàn, an ninh mạng được bảo đảm ngay từ khâu thiết kế.

Cách tiếp cận này giúp tiết kiệm chi phí, tăng hiệu quả đầu tư và khắc phục tình trạng phát triển manh mún.

Cơ chế thử nghiệm và hỗ trợ đổi mới sáng tạo

Luật cho phép triển khai thử nghiệm các dự án chuyển đổi số mới với nguồn kinh phí độc lập và cơ chế lựa chọn đối tác linh hoạt trước khi đầu tư chính thức. Cơ chế này nhằm giảm rủi ro, tránh lãng phí ngân sách và khuyến khích đổi mới sáng tạo trong các lĩnh vực mới như dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo.

Thu hẹp khoảng cách số và thúc đẩy kinh tế số

Luật đặt mục tiêu thu hẹp khoảng cách số, ưu tiên nguồn lực cho vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo để người dân tiếp cận các dịch vụ số thiết yếu như giáo dục trực tuyến, y tế từ xa, dịch vụ công trực tuyến.

Đồng thời, Luật xác định kinh tế số là động lực tăng trưởng mới, bổ sung chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa ứng dụng nền tảng số, tham gia chuỗi giá trị kinh tế số.

Luật Chuyển đổi số được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng pháp lý thống nhất, thúc đẩy chuyển đổi số đồng bộ từ Trung ương đến địa phương, góp phần phát triển kinh tế – xã hội trong giai đoạn mới.

HỒNG HÀ

---