11/12/2025 30

---

Trong tuần này, Quốc hội dự kiến biểu quyết thông qua 5 dự án luật quan trọng gồm: Luật Chuyển đổi số, Luật Trí tuệ nhân tạo, Luật Công nghệ cao (sửa đổi), Luật Chuyển giao công nghệ (sửa đổi, bổ sung) và Luật Sở hữu trí tuệ (sửa đổi, bổ sung). Cùng với 5 luật đã được thông qua trước đó tại Kỳ họp thứ 9, khung pháp lý cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cơ bản đã được hoàn thiện.

Đây là những dự án luật đã được chuẩn bị công phu, trải qua nhiều vòng thẩm tra, tiếp thu, chỉnh lý trên cơ sở ý kiến của chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và các bộ, ngành, địa phương.

Luật Trí tuệ nhân tạo lần đầu tiên được ban hành, đặt nền tảng pháp lý tương đối toàn diện cho phát triển, ứng dụng và quản trị AI. Luật quy định nguyên tắc quản lý dựa trên con người, đảm bảo an toàn, minh bạch, quyền riêng tư; tăng cường trách nhiệm giải trình và cơ chế kiểm soát rủi ro. Các hệ thống AI được phân loại theo mức độ tác động và nguy cơ để áp dụng yêu cầu quản lý phù hợp. Luật cũng đề cập vấn đề nội dung do AI sinh ra, đạo đức thuật toán và quản lý dịch vụ AI xuyên biên giới.

Luật Chuyển đổi số đóng vai trò “trụ cột hạ tầng thể chế” cho tiến trình chuyển đổi số quốc gia. Luật xác lập các chuẩn mực pháp lý về dữ liệu mở, danh tính số, giao dịch số, dịch vụ công trực tuyến toàn trình và an toàn thông tin. Trong đó, dữ liệu mở và chia sẻ dữ liệu được quy định rõ trách nhiệm; danh tính số được xây dựng thống nhất, phục vụ xác thực trong mọi giao dịch điện tử. Luật cũng nhấn mạnh bảo đảm an toàn, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Luật Công nghệ cao (sửa đổi) được kỳ vọng tạo động lực mới cho các ngành công nghệ mũi nhọn như bán dẫn, chip, vật liệu mới, công nghệ sinh học và tự động hóa. Luật mở rộng phạm vi công nghệ cao, đơn giản hóa thủ tục, gắn ưu đãi với hiệu quả đổi mới sáng tạo và lan tỏa công nghệ. Cơ chế hình thành trung tâm đổi mới sáng tạo, khu công nghệ cao tích hợp được chú trọng, thúc đẩy liên kết viện - trường - doanh nghiệp và tăng cường đầu tư R&D.

Luật Chuyển giao công nghệ (sửa đổi) tập trung tháo gỡ vướng mắc trong thương mại hóa kết quả nghiên cứu, định giá công nghệ, góp vốn bằng công nghệ và phân chia lợi ích. Luật chuyển hướng từ quản lý theo tư duy kiểm soát sang thúc đẩy giao dịch công nghệ, ưu tiên công nghệ xanh, sạch và tiết kiệm năng lượng phù hợp mục tiêu phát thải ròng bằng “0”.

Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi tiếp tục hoàn thiện cơ chế bảo hộ và khai thác tài sản trí tuệ trong bối cảnh kinh tế số, dữ liệu lớn và AI. Nội dung bảo hộ quyền tác giả trong môi trường số, bảo vệ sáng chế, nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp cũng được làm rõ, nhằm bảo đảm quyền lợi của nhà khoa học, doanh nghiệp và người sáng tạo.

Việc Quốc hội xem xét thông qua đồng thời 5 dự án luật thể hiện quyết tâm hoàn thiện thể chế, tạo “đường băng pháp lý” cho đổi mới mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Trước đó, Quốc hội đã thông qua các luật: Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo; Luật Công nghiệp Công nghệ số; Luật Chất lượng sản phẩm hàng hóa (sửa đổi); Luật Quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật Việt Nam (sửa đổi); và Luật Năng lượng nguyên tử (sửa đổi). Hệ thống pháp luật mới này được kỳ vọng tạo môi trường thuận lợi, đồng bộ, hiện đại để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thực sự trở thành động lực chủ yếu cho phát triển kinh tế - xã hội trong thời gian tới.

HỒNG HÀ

---