03/11/2025 143

---

Trí tuệ nhân tạo (AI) với công nghệ mở và mã nguồn mở được xác định là hướng đi chiến lược giúp Việt Nam làm chủ công nghệ, bảo đảm chủ quyền số và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Đây cũng là chìa khóa để biến người dùng thành người sáng tạo, xây dựng hệ sinh thái AI Việt Nam tự chủ, an toàn và bền vững.

Chiều ngày 3/11, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) đã tổ chức Diễn đàn Công nghệ mở Việt Nam (Vietnam Open Summit) 2025 với chủ đề “AI với công nghệ mở và mã nguồn mở”. Sự kiện quy tụ các chuyên gia, nhà quản lý, doanh nghiệp và tổ chức công nghệ hàng đầu nhằm chia sẻ tầm nhìn, giải pháp thúc đẩy phát triển AI theo hướng mở, an toàn và tự chủ, phục vụ tiến trình chuyển đổi số quốc gia.

Bộ trưởng Bộ KH&CN Nguyễn Mạnh Hùng phát biểu khai mạc Diễn đàn Công nghệ mở Việt Nam. Ảnh: VGP/TG

Công nghệ mở - con đường làm chủ tương lai số

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Bộ trưởng Bộ KH&CN Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh: “Công nghệ số đang trở thành không khí thở của chúng ta, và để công nghệ rẻ như không khí, chỉ có một con đường - đó là công nghệ mở”.

Theo Bộ trưởng, công nghệ mở không chỉ bao gồm mã nguồn mở, mà còn là kiến trúc mở, chuẩn mở và đặc biệt là văn hoá mở - nơi mọi người cùng đóng góp, chia sẻ, sáng tạo và cùng hưởng lợi. Đây chính là nền tảng để công nghệ trở thành tài sản chung của toàn dân, giúp giảm chi phí, tăng hiệu quả và lan tỏa tri thức số trên diện rộng.

Bộ trưởng khẳng định: “Sự sáng tạo vĩ đại nhất là sự sáng tạo của toàn dân”. Chỉ khi công nghệ là mở, mỗi người dân, doanh nghiệp hay tổ chức mới có thể tự mình sáng tạo, giải quyết vấn đề của chính mình, đứng trên vai người khác để tạo ra giá trị mới. Với một quốc gia đi sau như Việt Nam, con đường để đi trước chính là tận dụng tri thức nhân loại thông qua công nghệ mở, mã nguồn mở và dữ liệu mở.

Phiên thảo luận Công nghệ mở, mã nguồn mở và ứng dụng AI - Ảnh: VGP/TG

“AI Mở” - Chiến lược để Việt Nam bứt phá

Theo Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng, việc phát triển AI mở là lựa chọn chiến lược để Việt Nam bứt phá, không còn đi sau. Đây là cách để biến người dùng thành người sáng tạo, đồng thời đảm bảo AI phát triển minh bạch, có đạo đức và vì con người.

Bộ trưởng nhấn mạnh: “Nếu AI mạnh nằm trong tay vài công ty thì đó là rủi ro lớn nhất cho tương lai nhân loại. Vì vậy, AI mở là điều kiện để bảo vệ con người và thúc đẩy sáng tạo”.

Để hiện thực hóa tầm nhìn này, Bộ KH&CN sẽ dẫn dắt quá trình ứng dụng mã nguồn mở trong Chính phủ số, xây dựng Trung tâm Siêu tính toán AI quốc gia, Cơ sở dữ liệu mở AI quốc gia và đặt hàng các bài toán AI mở. Đây là bước đi cụ thể trong chiến lược Make in Vietnam - phát triển và làm chủ công nghệ trên nền tảng mở, hướng tới một Việt Nam số tự chủ, sáng tạo và bền vững.

Diễn đàn Công nghệ mở Việt Nam (Vietnam Open Summit) 2025.   

Ba trụ cột kiến tạo “AI Mở” Việt Nam

Tại Diễn đàn, TS. Hồ Đức Thắng, Viện trưởng Viện Công nghệ số và Chuyển đổi số quốc gia, nêu rõ: Việt Nam đang đứng trước hai con đường: phụ thuộc vào công nghệ đóng hay làm chủ bằng công nghệ mở. Lựa chọn công nghệ mở chính là lựa chọn bản lĩnh dân tộc, là con đường để kiến tạo chủ quyền số quốc gia.
Để phát triển hệ sinh thái AI mở toàn diện, Việt Nam cần tập trung vào ba trụ cột sức mạnh:

(1) Hạ tầng tính toán quốc gia - xương sống vật lý của trí tuệ Việt, bao gồm trung tâm dữ liệu và cụm tính toán hiệu năng cao “Make in Vietnam”, bảo đảm năng lực xử lý và lưu trữ cho các mô hình AI lớn.

(2) Nền tảng dữ liệu mở - huyết mạch của AI Việt, với các kho dữ liệu mở, dữ liệu tiếng Việt chuẩn hóa để AI hiểu và phục vụ con người Việt Nam.

(3) Cộng đồng AI mở - bộ óc tập thể của quốc gia, nơi các nhà khoa học, kỹ sư, doanh nghiệp và người dân cùng chung tay đóng góp tri thức, xây dựng AI phục vụ lợi ích chung.

TS. Hồ Đức Thắng khẳng định: “AI mở không chỉ là câu chuyện công nghệ, mà là tầm nhìn phát triển - con đường đi tới một Việt Nam hùng cường, phồn vinh. Nếu năm 1945, Bác Hồ nói “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”, thì năm 2025, chúng ta có thể nói “Không có gì quan trọng hơn chủ quyền số””.

Mở nhưng phải an toàn, có trách nhiệm

Tại các phiên thảo luận chuyên đề, các đại biểu đều thống nhất rằng AI mở cần đi đôi với an toàn và tiêu chuẩn hóa. Đại diện doanh nghiệp và chuyên gia trong nước đề xuất Việt Nam nên sớm xây dựng bộ tiêu chuẩn quốc gia về AI, tập trung vào bốn nhóm rủi ro chính: dữ liệu và quyền riêng tư, an ninh mạng, lỗi hệ thống và chuỗi cung ứng.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp công nghệ Việt như CMC, MISA, APAC, Quantum Việt Nam… đã chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng công nghệ mở trong xây dựng hạ tầng, tối ưu hóa chi phí và phát triển sản phẩm AI “Make in Vietnam”.

Diễn đàn Công nghệ mở Việt Nam 2025 đã khẳng định vai trò chiến lược của AI và công nghệ mở trong hành trình chuyển đổi số quốc gia, đồng thời thể hiện khát vọng tự chủ và sáng tạo của Việt Nam. Với tinh thần “Mở để làm chủ - Mở để sáng tạo - Mở để bứt phá”, Việt Nam đang kiến tạo hệ sinh thái AI mở toàn diện, hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo về AI mở của khu vực, góp phần hiện thực hóa khát vọng Việt Nam hùng cường, phồn vinh vào năm 2045.

HỒNG HÀ

---