23/01/2026 90

---

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhiều lần nhấn mạnh vai trò đặc biệt quan trọng của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (KH&CN, ĐMST & CĐS), xem đây là một trong những động lực then chốt của tăng trưởng nhanh, bền vững và tự chủ quốc gia.

Những chỉ đạo sâu sắc của Tổng Bí thư không chỉ định hướng chiến lược cho cấp trung ương, mà còn là kim chỉ nam cho các bộ, ngành và địa phương trong việc hiện thực hóa mục tiêu phát triển dựa trên tri thức, công nghệ và dữ liệu, hướng tới nền kinh tế số, xã hội số và chính phủ số.

Tổng Bí thư Tô Lâm chủ trì phiên họp Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển KH&CN, ĐMST và CĐS. Ảnh: Báo Nhân dân

Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo: Trụ cột phát triển đất nước

Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định, KH&CN là nền tảng vững chắc cho công nghiệp hóa, hiện đại hóa; ĐMST là động lực trực tiếp của tăng trưởng; và CĐS là phương thức mới để phát triển quốc gia.

Theo tinh thần đó, Đảng ta xác định rõ: KH&CN & CĐS không còn là lĩnh vực hỗ trợ, mà đã trở thành nguồn lực sản xuất chủ đạo, có khả năng thay đổi căn bản mô hình tăng trưởng và năng suất lao động.

Tổng Bí thư chỉ rõ, cần tập trung hoàn thiện hệ sinh thái ĐMST quốc gia, lấy doanh nghiệp làm trung tâm, Nhà nước kiến tạo và dẫn dắt, nhà khoa học và chuyên gia là nguồn sáng tạo trí tuệ, cùng sự hỗ trợ của cộng đồng và xã hội. “Những gì khu vực tư nhân làm được mà không thuộc lĩnh vực Nhà nước cần giữ vai trò chủ đạo thì phải tạo điều kiện để tư nhân làm”, Tổng Bí thư nhấn mạnh.

Cách tiếp cận này thể hiện rõ tư duy phát triển mới, đề cao hiệu quả thực chất hơn hình thức, và đặt trọng tâm vào sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội trong nghiên cứu, sáng tạo và ứng dụng công nghệ.

Phương châm hành động: “Kỷ cương đi trước - Nguồn lực đi cùng - Kết quả là thước đo”

Một trong những chỉ đạo nổi bật của Tổng Bí thư Tô Lâm là yêu cầu toàn hệ thống phải quán triệt phương châm: “Kỷ cương đi trước - Nguồn lực đi cùng - Kết quả là thước đo”. Đây không chỉ là khẩu hiệu hành động mà là nguyên tắc điều hành cụ thể, thể hiện cách tiếp cận toàn diện trong quản lý, triển khai các nhiệm vụ KH&CN, ĐMST & CĐS.

Kỷ cương đi trước: Bảo đảm kỷ luật, kỷ cương trong lãnh đạo, điều hành và tổ chức thực hiện. Mọi nhiệm vụ phải có người chịu trách nhiệm, có tiến độ và sản phẩm cụ thể; nói đi đôi với làm, nói ít - làm nhiều - làm hiệu quả.

Nguồn lực đi cùng: Việc phân bổ ngân sách, nhân lực, hạ tầng và cơ chế phải đồng bộ, thống nhất; tránh dàn trải, hình thức. Nguồn lực phải được phân bổ “đúng, đủ và đi cùng tiến độ”.

Kết quả là thước đo: Đánh giá dựa trên sản phẩm và hiệu quả thực tế, không dựa vào báo cáo. Thước đo cuối cùng là mức sống và niềm tin của Nhân dân, sự phát triển của doanh nghiệp và chất lượng dịch vụ công. Phương châm này thể hiện tinh thần lấy hiệu quả thực chất làm trung tâm, đồng thời gắn liền trách nhiệm của người đứng đầu với kết quả cụ thể của nhiệm vụ.

Tháo gỡ thể chế - nhiệm vụ đột phá hàng đầu

Tổng Bí thư nhiều lần nhấn mạnh: muốn phát triển nhanh và bền vững, phải tháo gỡ thể chế, coi đây là đột phá đầu tiên và quan trọng nhất.

Các quy định về dữ liệu, sở hữu trí tuệ, hợp tác công - tư, thương mại hóa sản phẩm KH&CN, cũng như cơ chế tài chính đặc thù cho đổi mới sáng tạo cần được hoàn thiện nhanh, đồng bộ và minh bạch. Việc thực thi chính sách phải thống nhất từ Trung ương đến địa phương, tránh tình trạng “trên nóng - dưới lạnh”. Thể chế phải mở đường cho sáng tạo, chứ không được làm “nút thắt” của phát triển.

Tổng Bí thư yêu cầu: “Phải biến thách thức thành cơ hội, biến khó khăn thành động lực đổi mới sáng tạo”. Thực hiện tốt nhiệm vụ này sẽ tạo môi trường thuận lợi để các nhà khoa học, doanh nghiệp, trường đại học và các địa phương chủ động tham gia vào quá trình ĐMST quốc gia, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh và vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu chỉ đạo phiên họp. Ảnh: Báo Nhân dân

“Ba trọng tâm - Ba công khai - Một thước đo”: Đổi mới quản lý và điều hành

Để bảo đảm các mục tiêu được triển khai đồng bộ và thực chất, Tổng Bí thư Tô Lâm đề ra phương châm hành động mới: “Ba trọng tâm - Ba công khai - Một thước đo”.

Ba trọng tâm: (1) Thể chế hóa kịp thời, đầy đủ các kết luận và chỉ đạo; (2) Thực thi quyết liệt, có sản phẩm cụ thể, có kết quả đo được; (3) Kiểm tra, giám sát chặt chẽ, tháo gỡ kịp thời các vướng mắc.

Ba công khai: (1) Công khai tiến độ thực hiện; (2) Công khai trách nhiệm của tổ chức, cá nhân; (3) Công khai kết quả để Nhân dân, xã hội giám sát.

Một thước đo: Lấy mức sống và niềm tin của Nhân dân làm thước đo cao nhất.

Đây là phương châm quản trị hiện đại, thể hiện tinh thần dân chủ, công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình, phù hợp với mô hình Chính phủ số, xã hội số mà Việt Nam đang hướng tới.

Đổi mới tư duy lãnh đạo, phát huy sức mạnh toàn dân trong chuyển đổi số

Theo Tổng Bí thư Tô Lâm, CĐS không chỉ là câu chuyện công nghệ, mà là cuộc chuyển đổi toàn diện trong tư duy quản trị, điều hành và tương tác xã hội. Chuyển đổi số phải lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, hướng đến phục vụ, chứ không phải quản lý. Mọi chính sách, nền tảng và ứng dụng số phải hướng đến sự thuận tiện, minh bạch và hiệu quả cho người sử dụng.

Tổng Bí thư yêu cầu nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ số, hình thành văn hóa số trong hệ thống chính trị, và thúc đẩy sự tham gia của toàn dân, doanh nghiệp và cộng đồng khoa học vào tiến trình này. “Phát triển KH&CN và CĐS phải là sự nghiệp toàn dân, toàn hệ thống”, Tổng Bí thư khẳng định.

Trách nhiệm của người đứng đầu và yêu cầu về tổ chức thực hiện

Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, mọi cấp ủy, cơ quan, đơn vị phải coi kết quả thực hiện nhiệm vụ là thước đo năng lực, uy tín và trách nhiệm của người đứng đầu. Cần kiên quyết loại bỏ tư duy nhiệm kỳ, bệnh hình thức, né tránh, trì trệ; kịp thời thay thế cán bộ không đáp ứng yêu cầu; đồng thời khuyến khích, trọng dụng những người dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

“Nói ít - làm nhiều - làm đến nơi đến chốn, kết quả thực chất, hiệu quả thực tiễn”, Tổng Bí thư yêu cầu. Toàn hệ thống phải đổi mới phương thức điều hành, đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu và trí tuệ nhân tạo trong quản trị công, hướng tới nền hành chính minh bạch, phục vụ và hiện đại.

Gia Lai tập trung đẩy mạnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm và tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, tỉnh Gia Lai xác định phát triển KH&CN, ĐMST & CĐS là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội, là động lực chủ yếu để nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của địa phương.

Trong những năm gần đây, Gia Lai đã ban hành và triển khai đồng bộ nhiều chương trình, kế hoạch quan trọng, hướng tới mục tiêu xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số. Tỉnh tập trung đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong cải cách hành chính, mở rộng các dịch vụ công trực tuyến mức độ cao, tiến tới một nền hành chính phục vụ, minh bạch và hiệu quả.

Song song đó, tỉnh đang xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung, kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia để phục vụ công tác quản lý dân cư, đất đai, doanh nghiệp và nông nghiệp. Việc ứng dụng công nghệ số trong sản xuất nông nghiệp, năng lượng tái tạo, du lịch, giáo dục và y tế được đẩy mạnh, góp phần hình thành mô hình kinh tế tuần hoàn, nông nghiệp công nghệ cao và phát triển bền vững.

Tỉnh cũng đặc biệt chú trọng khuyến khích doanh nghiệp ĐMST, phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp, hỗ trợ thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học, gắn kết mô hình “Ba Nhà” (Nhà nước - Nhà khoa học - Nhà doanh nghiệp) để nâng cao hiệu quả ứng dụng công nghệ vào đời sống sản xuất.

Bên cạnh đó, phát triển nguồn nhân lực số được xem là khâu đột phá. Gia Lai tăng cường đào tạo kỹ năng công nghệ, CĐS cho cán bộ, công chức, viên chức, đồng thời khuyến khích thế hệ trẻ, sinh viên và cộng đồng doanh nghiệp chủ động tham gia học tập, sáng tạo, làm chủ công nghệ mới.

Với định hướng đúng đắn, cách làm cụ thể và tinh thần hành động quyết liệt, Gia Lai đang từng bước trở thành địa phương năng động, sáng tạo, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nền kinh tế tri thức, phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong kỷ nguyên số.

Từ tầm nhìn chiến lược đến hành động thực chất

Những chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm về phát triển KH&CN, ĐMST & CĐS thể hiện tư duy phát triển mới của Đảng ta, đặt trí tuệ, công nghệ và dữ liệu vào trung tâm của mô hình tăng trưởng.

Tinh thần “Kỷ cương đi trước - Nguồn lực đi cùng - Kết quả là thước đo”, cùng phương châm “Ba trọng tâm - Ba công khai - Một thước đo”, là kim chỉ nam để cả hệ thống chính trị hành động thống nhất, hiệu quả, tạo đột phá trong phát triển đất nước.

Đối với tỉnh Gia Lai, việc nắm vững và cụ thể hóa tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư sẽ mở ra hướng đi mới cho phát triển kinh tế tri thức, khơi dậy tiềm năng sáng tạo của con người và doanh nghiệp địa phương, góp phần xây dựng đất nước Việt Nam hùng cường, thịnh vượng trong kỷ nguyên số.

HỒNG HÀ

(Nguồn: Bản tin KH&CN Gia Lai số Xuân 2026)

---