Ngành KH&CN chung tay xây dựng công dân số
01/12/2025 12
Hòa nhịp cùng làn sóng chuyển đổi số đang lan tỏa mạnh mẽ trên cả nước, Sở KH&CN đã khởi động Kế hoạch hành động thực hiện phong trào “Bình dân học vụ số”, mở ra bước đi mới trong hành trình phổ cập tri thức và kỹ năng số đến với cộng đồng.
Phong trào được xem là một trong những điểm nhấn nổi bật của ngành trong năm 2025, nhằm cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Chính phủ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số toàn diện. Mục tiêu không chỉ là nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ, mà còn giúp mọi người dân - từ cán bộ, công chức, viên chức đến học sinh, nông dân hay đồng bào vùng sâu, vùng xa - đều có thể tiếp cận, hiểu và làm chủ công nghệ số trong đời sống hằng ngày.
Tiếp nối tinh thần “Bình dân học vụ” được khởi xướng trong thế kỷ XX, “bình dân học vụ số” hôm nay mang một sứ mệnh mới, đó là xóa mù kỹ năng số, tạo nền tảng cho công dân số, kinh tế số và xã hội số. Với tinh thần đó, ngành KH&CN đang từng bước đưa chuyển đổi số trở thành phong trào lan tỏa sâu rộng, đi vào từng cơ quan, tổ chức, từng khu dân cư, đến tận vùng sâu, vùng xa của tỉnh.
Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh tại Kế hoạch số 36/KH-UBND ngày 15/8/2025, Sở KH&CN đã ban hành Kế hoạch số 18/KH-SKHCN ngày 16/9/2025 nhằm thúc đẩy phong trào “Bình dân học vụ số” trở thành hành động chung của toàn xã hội, hướng đến mục tiêu hình thành lớp “công dân số” chủ động và sáng tạo.
Điểm nổi bật trong kế hoạch là việc phát huy vai trò của các Tổ công nghệ số cộng đồng tại từng xã, phường. Các tổ này hoạt động theo phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người”, giúp người dân thực hành trực tiếp các kỹ năng số như sử dụng Cổng dịch vụ công, thanh toán điện tử, tra cứu thông tin trực tuyến hay bảo mật dữ liệu cá nhân.
Đặc biệt, mô hình “Người hướng dẫn (mentor) - Người học (mentee)” được đưa vào áp dụng, trong đó mỗi “đại sứ số” sẽ hướng dẫn ít nhất 5 người dân, góp phần lan tỏa tri thức công nghệ theo cách gần gũi, thực tế và bền vững.
Một điểm mới quan trọng của kế hoạch là triển khai Khung kỹ năng số do Bộ KH&CN ban hành, áp dụng cho bốn nhóm đối tượng: cán bộ, công chức, viên chức; học sinh, sinh viên; người lao động trong doanh nghiệp; và người dân nói chung. Bộ khung này không chỉ là công cụ đánh giá trình độ kỹ năng số, mà còn giúp mỗi cá nhân tự nhận biết năng lực của mình để tiếp tục học hỏi, hoàn thiện.
Song song đó, Sở KH&CN còn chú trọng xây dựng và vận hành các nền tảng số thực hành trong nhiều lĩnh vực như nông nghiệp, giáo dục, y tế và hành chính công, giúp người dân “học đi đôi với hành”. Bên cạnh đó, ngành cũng đang nghiên cứu ứng dụng trợ lý ảo học tập dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm hỗ trợ người dân học kỹ năng số theo hình thức cá nhân hóa. Trợ lý ảo này có khả năng tương tác tự nhiên bằng tiếng Việt, cung cấp nội dung phù hợp với trình độ và nhu cầu của từng người, giúp việc học trở nên linh hoạt, dễ hiểu và gần gũi hơn.
Công tác truyền thông được xem là “mũi nhọn” để lan tỏa phong trào. Ngoài ra, kế hoạch cũng đặt mục tiêu hoàn thiện bộ chỉ số đánh giá về Chính quyền số, Kinh tế số và Xã hội số của tỉnh, đồng thời triển khai bộ tiêu chí đánh giá mức độ chuyển đổi số doanh nghiệp theo hướng dẫn của Bộ KH&CN. Các chỉ số này sẽ giúp tỉnh theo dõi tiến độ, điều chỉnh chính sách phù hợp, đồng thời ghi nhận, tôn vinh những mô hình và cá nhân tiêu biểu trong phong trào.
Với sự chỉ đạo quyết liệt của Tỉnh ủy, UBND tỉnh cùng sự đồng hành của các sở, ngành, đoàn thể và địa phương, Gia Lai đang từng bước hình thành một xã hội học tập số, nơi công nghệ trở thành công cụ phục vụ con người, chứ không phải rào cản. “Không để ai bị bỏ lại phía sau trong chuyển đổi số” - tinh thần ấy đang được hiện thực hóa qua từng hành động cụ thể của ngành KH&CN. Phong trào “Bình dân học vụ số” vì thế không chỉ mang ý nghĩa tuyên truyền, mà còn là bước đi chiến lược góp phần xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, đưa Gia Lai tiến nhanh hơn trên hành trình trở thành tỉnh thông minh, sáng tạo và bao trùm số.
KHÁNH LINH
(Nguồn: Bản tin KH&CN Gia Lai số 10/2025)