01/12/2025 32

---

Những ngày đầu tháng 9, khi những cơn mưa đầu mùa bắt đầu ghé qua Tây Gia Lai, làm mờ những triền đồi Ayun, Kon Chiêng, các cán bộ của Sở KH&CN Gia Lai lại khoác ba lô, mang theo máy tính, thiết bị, lên đường về cơ sở. Giữa tiết trời ẩm lạnh và những con đường còn lấm bùn sau mưa, họ vẫn bền bỉ có mặt ở các xã vùng sâu để “cầm tay chỉ việc”, mang tri thức công nghệ đến từng cán bộ, từng người dân. Không chỉ là những buổi hướng dẫn kỹ thuật, mà đó còn là hành trình xung kích trên tuyến đầu chuyển đổi số, nơi chính quyền cơ sở từng bước học cách làm chủ nền tảng số, bắt nhịp với thời đại số hóa.

Chuyển đổi số lan tỏa từ cơ sở

Từ cuối tháng 8 đến đầu tháng 10/2025, tỉnh Gia Lai đã liên tiếp triển khai 6 đợt tăng cường cán bộ hỗ trợ chính quyền cơ sở chuyển đổi số. Lực lượng nòng cốt gồm cán bộ, viên chức Sở KH&CN cùng các đơn vị phối hợp, trực tiếp “cầm tay chỉ việc” hướng dẫn sử dụng hệ thống công nghệ thông tin, chữ ký số, hội nghị trực tuyến, vận hành phần mềm hành chính công... Mục tiêu không chỉ là nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ, mà còn hình thành đội ngũ “hạt nhân công nghệ” tại cơ sở, giúp địa phương chủ động vận hành các nền tảng số, phục vụ hiệu quả mô hình chính quyền hai cấp. Đây cũng là cách cụ thể hóa chủ trương của Trung ương và của tỉnh về phát triển KH&CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đưa tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW và Nghị quyết 71/NQ-CP vào đời sống tại cơ sở.

Qua các đợt công tác, đội ngũ cán bộ xã, phường đã có chuyển biến rõ rệt. Các địa phương được hướng dẫn sử dụng thành thạo các hệ thống thông tin dùng chung như: Hệ thống quản lý văn bản và điều hành, iGate, thư điện tử công vụ, hội nghị truyền hình và chữ ký số. Các nền tảng như: Hệ thống giám sát - đánh giá trực tuyến, Sổ tay điện tử, Hệ thống thông tin cấp xã, được khai thác hiệu quả, giúp người dân tiếp cận dịch vụ công thuận tiện hơn.

Cán bộ kỹ thuật của Sở KH&CN hướng dẫn sử dụng phần mềm hành chính công tại xã. Ảnh: Phòng QL-KTDL

Các lớp đào tạo tập trung được thiết kế ngắn gọn, thực tế như: hướng dẫn tạo lập hồ sơ điện tử, quy trình xử lý văn bản, khai thác dịch vụ công trực tuyến, và đặc biệt là thực hành trực tiếp với tình huống công việc hàng ngày. Nhờ vậy, kỹ năng số của cán bộ cơ sở được nâng lên nhanh chóng.

Ở nhiều xã vùng sâu như Ia Rsai, Kon Chiêng hay Sơn Lang, những cán bộ trước đây còn ngại máy tính nay đã tự tin ký số văn bản, họp trực tuyến, gửi - nhận tài liệu điện tử. Các tổ công nghệ số cộng đồng cũng phát huy vai trò “cánh tay nối dài” của chính quyền, hướng dẫn người dân sử dụng VNeID, nộp hồ sơ trực tuyến, tra cứu thủ tục hành chính.

Anh Nguyễn Bá Sơn, cán bộ kỹ thuật Trung tâm Chuyển đổi số, Sở KH&CN, nhớ lại: “Tôi được phân công về công tác tại xã Ia Băng trong đợt thứ hai. Khi mới xuống, máy tính cũ, mạng yếu, nhiều anh chị cán bộ chưa quen ký số. Chúng tôi bắt đầu từ việc sửa máy, cài phần mềm, hướng dẫn họp trực tuyến. Khi thấy công nghệ giúp công việc nhanh và nhẹ hơn, họ chủ động học hỏi, tự mày mò áp dụng. Cảm giác được góp phần thay đổi bộ máy ở cơ sở, đó là niềm vui thật sự”.

Những hướng dẫn kiên trì như vậy đã tạo nên nhiều “hạt nhân công nghệ” mới tại xã. Đó là những cán bộ trẻ hiểu việc, hiểu công nghệ, đủ khả năng vận hành, bảo trì và lan tỏa kỹ năng số cho đồng nghiệp. Chính họ đang giúp chính quyền cơ sở vận hành trơn tru, minh bạch và hiện đại hơn từng ngày.

Niềm tin lan tỏa về một Gia Lai số

Dù đã đạt nhiều kết quả tích cực, hành trình đưa công nghệ về đến tận cơ sở vẫn không hề dễ dàng. Chính quyền cấp xã hiện vẫn thiếu nhân lực am hiểu công nghệ; hạ tầng kỹ thuật ở nhiều nơi chưa đồng bộ, máy móc cũ, đường truyền yếu; một số phần mềm dùng chung chưa ổn định, dữ liệu liên thông còn hạn chế. Bên cạnh đó, kỹ năng số của người dân, nhất là ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, còn thấp khiến việc tiếp cận dịch vụ công trực tuyến gặp không ít trở ngại.

Người dân được hướng dẫn tra cứu thông tin thủ tục hành chính trên cổng thông tin điện tử cấp xã. Ảnh: Phòng QL-KTDL

Trước thực tế đó, các hoạt động hỗ trợ chuyển đổi số đã được ngành KH&CN chủ động tham mưu, điều chỉnh theo hướng linh hoạt, thực chất hơn. Thay vì chỉ hướng dẫn ngắn hạn, các đoàn công tác nay bám địa bàn lâu hơn, vừa hỗ trợ kỹ thuật, vừa đào tạo tại chỗ cho cán bộ xã. Hạ tầng thiết bị được rà soát, bổ sung máy tính, máy scan, đường truyền mạng ổn định. Các doanh nghiệp công nghệ như VNPT, Viettel cũng đồng hành xử lý lỗi, tối ưu phần mềm và đảm bảo dữ liệu liên thông thông suốt.

Nhờ vậy, công việc hành chính ở nhiều xã nay đã gọn nhẹ, nhanh chóng hơn; việc ký số, họp trực tuyến, báo cáo điện tử không còn là trở ngại. Các xã đã tự vận hành trang thông tin điện tử cấp xã, thường xuyên cập nhật tin tức, thủ tục hành chính, tạo điều kiện để người dân dễ dàng tiếp cận thông tin công.

Song song đó, các chương trình “Bình dân học vụ số” cũng được triển khai tại một số thôn, làng. Tại đây, cán bộ xã phối hợp đoàn viên thanh niên hướng dẫn người dân cài đặt ứng dụng, sử dụng dịch vụ công, hay làm quen với thương mại điện tử. Ở xã Ia Hiao, Tổ công nghệ số cộng đồng đã mở lớp “Kỹ năng số cho nông dân”, giúp bà con biết cách bán nông sản trên sàn thương mại điện tử của tỉnh, bước đầu tạo ra giá trị kinh tế thực tiễn từ công nghệ.

Từ những đổi thay ấy, niềm tin về một “Gia Lai số” đang lan tỏa mạnh mẽ từ cơ sở. Ở mỗi xã, mỗi cán bộ, công nghệ không còn là điều xa lạ, mà là trợ thủ thiết yếu để phục vụ công việc. Hình ảnh những cán bộ xã chủ động ký số văn bản, họp trực tuyến… là minh chứng sống động cho hành trình đổi mới tư duy, nâng cao năng lực quản trị số ở cấp cơ sở.

Khi công nghệ thực sự chạm đến thôn làng, chính quyền cơ sở sẽ mạnh hơn, người dân sẽ thuận lợi hơn, và một Gia Lai số - năng động, sáng tạo, gần gũi - đang từng bước trở thành hiện thực.

HỒNG HÀ

(Nguồn: Bản tin KH&CN Gia Lai số 10/2025)

---